Elke kaart liegt
In de pop-up presentatie 'Elke kaart liegt' ontdek je in vier vitrines in de bibliotheek hoe wereldkaarten door de eeuwen heen zijn gemaakt en waarom ze de wereld altijd op een bepaalde manier vervormen. Waarom is de Mercatorprojectie al eeuwenlang een van de meest gebruikte kaartprojecties voor navigatie, zowel op land als op zee? Aan de hand van historische kaarten, globes en verschillende kaartprojecties ontdek je dat een kaart niet alleen de wereld weergeeft, maar ook een bepaalde manier biedt om naar de wereld te kijken.
Praktische informatie
Waar te zien
De presentatie 'Elke kaart liegt' is te zien in de bibliotheek. De bibliotheek is gratis toegankelijk.
Wanneer
17 november 2026 t/m 28 februari 2027.
Kaartenmakers zochten eeuwenlang naar manieren om de ronde aarde op een plat vlak weer te geven. Gerard Mercator experimenteerde met verschillende projecties voordat hij in 1569 zijn beroemde kaartprojectie ontwikkelde. Een bijzondere voorganger is zijn dubbelhartvormige wereldkaart uit 1538, gebaseerd op het werk van Oronce Fine.
Ook de wereldkaart van Willem Jansz. Blaeu uit circa 1618 is bijzonder. Deze is uitgevoerd in de Mercatorprojectie en wereldwijd zijn slechts zes exemplaren van deze uitgave bekend. De projectie maakte navigatie op zee eenvoudiger, maar vervormt de grootte van landmassa's. Zo lijkt Groenland bijna even groot als Afrika, terwijl Afrika in werkelijkheid veertien keer groter is.
Door de eeuwen heen zijn ook andere manieren ontwikkeld om de wereld af te beelden. Zo zijn er kaarten waarop de Noordpool centraal staat en projecties waarin juist de oceanen het uitgangspunt vormen. Ze laten zien dat iedere kaart een eigen perspectief biedt op de wereld.
Detail van de wereldkaart van 156, Gerard Mercator
Spilhaus-stereografische kaartprojectie
Zeevaartkundige les waar globes en kaarten worden bestudeerd, Jacob Colom, 1648
Nova, et integra universi orbis descriptio, Oronce Fine, ca. 1531-1532